Kinh nghiệm Thiết lập Hệ thống Kiểm soát Nội bộ Hiệu quả trong Bộ phận Tài Chính”
Buổi Hội thảo do CFO Việt Nam tổ chức ngày 26/5 đã giúp các thành viên tham gia trả lời câu hỏi: làm như thế nào để tạo ra môi trường kiểm soát chặt chẽ trong tổ chức cũng như xem xét tính hiệu quả trong việc thiết kế Hệ thống Kiểm soát Nội bộ, đặc biệt liên quan đến Bộ phận Tài chính?
Chuyên gia CFO Việt Nam: “Chia sẻ kinh nghiệm Thẩm định dự án đầu...
Tại sao CFO cần nắm rõ MÔ HÌNH KINH DOANH
Chia sẻ kinh nghiệm trở thành một CFO chuyên nghiệp
Chia sẻ kinh nghiệm chủ đề "Chiến lược về giá"



Thông báo về quyền lợi của Thành viên Câu lạc bộ CFO Việt Nam
Để giúp các thành viên có đầy đủ thông tin về quyền lợi khi tham gia Câu lạc bộ CFO Việt Nam (“CFO Việt Nam”), Ban điều hành CFO Việt Nam xin thông báo chi tiết về   quyền lợi của Thành viên như sau:


Tài khỏan
Mật khẩu
Quên mật khẩu | Đăng ký
Cơ cấu vốn nào cho doanh nghiệp

Càng nợ càng chứng tỏ mình có uy tín lớn. Càng nợ nhiều thì kinh doanh sẽ càng có hiệu quả. Nếu bạn thực sự có niềm tin mãnh liệt vào cả 2 điều trên thì xin chúc mừng bạn, không sớm thì muộn bạn sẽ không cần phải vất vả sớm hôm điều hành công ty của bạn nữa.

Bởi vì người khác sẽ điều hành công ty thay bạn. Hoặc bởi vì bạn chẳng còn gì để điều hành.

Một công ty mới ra đời hay đang hoạt động ổn định luôn cần nguồn vốn hay còn gọi là nguồn tài chính để hỗ trợ cho hoạt động kinh doanh. Nói theo một cách khác, công ty cần có nguồn vốn để tài trợ cho tài sản cần thiết trong quá trình kinh doanh của mình. Các tài sản cần thiết này thường bao gồm hàng trong kho để bán cho khách (hàng tồn kho), cho khách hàng nợ tiền (khoản phải thu), nhà máy, máy móc thiết bị cũng như thiết bị văn phòng (thường gọi là tài sản cố định). Lượng tài sản này trong các ngành khác nhau thì có thể rất khác nhau. Ngành sản xuất như thủy sản, luyện thép, chế tạo xe hơi thì cần nhiều hoặc rất nhiều tài sản phải mua bằng tiền. Ngược lại, một số ngành dịch vụ như kiểm toán, văn phòng luật sư thì cũng chẳng có nhiều tài sản mua sắm bằng tiền. Tuy nhiên, trong cả hai trường hợp trên, công ty nào cũng cần có tiền để trả lương, thuê mặt bằng, trả tiền điện thoại, vì vậy vẫn phải có nguồn vốn trang trải cho nhu cầu của mình. Vậy câu hỏi tiếp theo là: nguồn vốn đến từ đâu?

Các nguồn vốn của công ty

Công ty có thể phân loại nguồn vốn của mình theo vài cách khác nhau.

Có thể phân loại thành nguồn vốn chủ sở hữu (do chủ sở hữu góp vào cũng như lợi nhuận làm ra và để lại cho công ty) và nguồn vốn nợ bên ngoài (như vay ngân hàng, phát hành trái phiếu, chiếm dụng vốn của nhà cung cấp v.v.).

Cũng có thể phân loại thành nguồn vốn ngắn hạnnguồn vốn dài hạn. Trong nguồn vốn ngắn hạn thường bao gồm nợ nhà cung cấp nguyên vật liệu, vay ngắn hạn ngân hàng. Trong nguồn vốn dài hạn thường bao gồm vay dài hạn ngân hàng, trái phiếu do công ty phát hành và quan trọng nhất là vốn chủ sở hữu.

Để biết một công ty có thể có những nguồn vốn cụ thể nào, người điều hành doanh nghiệp có thể tham khảo trên Bảng cân đối kế toán, phần Nguồn vốn.

Như một nguyên tắc chung, tài sản dài hạn phải được tài trợ bởi nguồn vốn dài hạn. Vậy, để mua sắm dàn xe tải để vận chuyển hàng hóa, để xây nhà máy, để mở cửa hàng mới, một công ty phải dùng vốn chủ sở hữu và/hoặc nguồn vay và nợ dài hạn. Nếu dùng nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho tài sản thì công ty sẽ bị mất cân đối tài chính, gây ra hiệu quả nghiêm trọng. Tập đoàn Thái Hòa kinh doanh trong ngành cà phê là một ví dụ về việc sử dụng nguồn vốn không phù hợp để mua sắm tài sản. Trong thời gian khoảng 4 năm gần đây, tập đoàn Thái Hòa đã chi hơn 500 tỷ đồng để mua tài sản cố định và các tài sản dài hạn khác. Tuy nhiên, nguồn vốn chính để mua những tài sản nói trên chủ yếu là nợ vay ngắn hạn. Khi đến kỳ thanh toán các khoản vay này, tập đoàn Thái Hòa gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm ra nguồn tiền để trả cho nhà băng trong khi các tài sản này chưa phát huy ngay được hiệu quả, hay nói các khác, các tài sản dài hạn này chưa mang lại đủ “tiền” về cho công ty trong ngắn hạn.

Biết được công ty của mình có thể có những loại nguồn vốn nào, câu hỏi tiếp theo của người điều hành sẽ là: tỷ lệ những loại nguồn vốn là như thế nào? Phải chăng vay và nợ càng nhiều càng tốt? Công ty của mình có vay nhiều quá hay không? Đây chính là câu hỏi về cơ cấu vốn của một công ty.

Cơ cấu vốn

Để trả lời câu hỏi công ty tôi có đang vay nhiều quá hay không, người điều hành nên trả lời các câu hỏi như sau:

Câu hỏi thứ nhất, công ty tôi có khả năng trả lãi vay hay không?

Để trả lời câu hỏi này, người điều hành có thể sử dụng Tỷ số thanh toán lãi vay.

Tỷ số thanh toán lãi vay = EBIT / chi phí lãi vay

(EBIT: lợi nhuận kế toán trước chi phí lãi vay và thuế)

Nếu tỷ số thanh toán lãi vay dưới 3 lần thì được coi là thấp. Nói cách khác, tỷ số thanh toán lãi vay nhỏ hơn 3 lần nói lên “chi phí lãi vay của công ty quá nhiều”. Quá nhiều ở đây là so với lợi nhuận do công ty tạo ra trong năm. Một công ty tốt phải tạo ra được lợi nhuận từ kinh doanh để trang trải chi phí lãi cho ngân hàng. Và rõ ràng một công ty sinh ra không nhằm mục đích trả lãi vay ngân hàng này bằng tiền vay của ngân hàng khác hay bằng tiền của cổ đông.

Khi một công ty có chi phí lãi vay quá nhiều so với lợi nhuận (EBIT) thì nguyên nhân gây ra có thể là một trong hai hoặc cả hai nguyên nhân sau đây: 1) số tiền vay quá nhiều; 2) lãi suất vay quá cao. Khi một công ty kinh doanh có hiệu quả thấp thì tiền vay nợ chỉ làm cho hiệu quả thấp hơn mà thôi. Có thể hình dung việc vay ngân hàng, với thuật ngữ chuyên môn là đòn bảy tài chính, giống như một chiếc kính phóng đại. Chiếc kính phóng đại này sẽ phóng đại cả lãi cũng như lỗ, tùy thuộc công ty đang tốt hay đang tệ. Để giải quyết vấn đề số tiền vay quá nhiều, công ty thường phải bán bớt tài sản cố định, hoặc phải bán hàng tồn kho ế ẩm bằng mọi giá nhằm mục đích thu lại được tiền để trả bớt nợ cho ngân hàng. Để giải quyết vấn đề lãi suất vay quá cao, công ty thường rất khó tìm ra giải pháp. Việc vay ngoại tệ thay vì vay VNĐ trong nhiều trường hợp gây ra thảm họa trong công ty. Tuy nhiên, việc vay ngoại tệ hay vay VNĐ xin được trình bày trong một dịp khác. Nhưng lời khuyên ngắn gọn là “nếu không có nguồn thu lâu dài bằng ngoại tệ A thì đừng vay dài hạn bằng ngoại tệ A”.

Câu hỏi thứ hai, công ty tôi có khả năng trả “gốc” hay không?

“Gốc” ở đây được hiểu bao gồm cả “gốc” phải trả cho ngân hàng của như “gốc” phải trả cho nhà cung cấp cũng như các khoản nợ nần khác đối với bên ngoài. Để trả lời câu hỏi này, người điều hành có thể sử dụng Tỷ số Nợ/Tài sản.

Tỷ số Nợ = Tổng Nợ phải trả / Tổng tài sản

Trên Bảng cân đối kế toán, Tổng nợ phải trả được báo cáo ở mã số 300, còn Tổng tài sản được báo cáo trên mã số 270.

Như trên đã đề cập, tỷ số này nói lên khả năng công ty có thể dùng “tài sản” mình đang có để trả “gốc” (chứ không phải dùng “lợi nhuận” để trả). Các tài sản ở đây được hiểu là lượng tiền đang có trong két sắt và trong tài khoản ngân hàng, các khoản phải thu có thể thu được từ khách hàng, các hàng hóa trong kho có thể bán đi, và các tài sản cố định có thể bán đi v.v.

Không có hướng dẫn cụ thể cho Tỷ số Nợ, nhưng các tài liệu quản lý tài chính thường cho rằng một công ty nên duy trì Tỷ số Nợ dưới 50% là an toàn. Nghĩa là nếu vốn chủ sở hữu công ty là 50 tỷ, thì các tài liệu nói trên gợi ý rằng toàn bộ nợ nần vay mượn bên ngoài cũng không nên quá 50 tỷ. Nếu vốn chủ sở hữu là 50 tỷ, toàn bộ nợ nần vay mượn bên ngoài là 150 tỷ, thì Tỷ số Nợ sẽ trở thành 75% ( 150 tỷ / (50 tỷ + 150 tỷ) = 75%) , nghĩa là công ty nợ nần bên ngoài quá nhiều.

Trên thực tế, người điều hành có thể tham chiếu đến Tỷ số Nợ trung bình của ngành nghề của mình. Nếu Tỷ số Nợ của công ty mình bằng hoặc chỉ cao hơn một chút so với mức trung bình của ngành thì công ty mình có thể chấp nhận được (tuy nhiên chưa tính đến khả năng trả lãi thông qua Tỷ số thanh toán lãi vay). Nhà điều hành có thể lấy số liệu về Tỷ số Nợ trung bình của từng nhóm ngành qua một vài trang web có uy tín hoặc qua một số báo cáo ngành của một số công ty chứng khoán.   

Dưới đây là Tỷ số Nợ của một số ngành tính đến hết quý 1 năm 2012

(Nguồn: www.cophieu68.com)

Chúng ta hẳn còn nhớ vào khoảng tháng 6/2008, Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin) đã trình Chính phủ đề án “Xây dựng và khai thác tuyến vận tải khách - hàng cao tốc Bắc - Nam trên biển”. Khi đưa ra “siêu” đề án với tổng vốn đầu tư lên đến hơn 19.600 tỷ đồng, Vinashin xây dựng cơ cấu vốn trong đó phát hành trái phiếu là 51%, vay thương mại là trên 42%, và vốn tự có là gần 7%. Khi ngồi uống cà phê sáng và đọc tin này trên báo, một chuyên gia tài chính gốc miền Trung nói với người viết bài này “cơ cấu vốn như rứa mà cũng dám trình Chính phủ!”. Quả thật, làm ăn kinh doanh mà chỉ bỏ ra 7% vốn chủ sở hữu có lẽ chưa có tiền lệ trong ngành vận tải biển trên thế giới. Mà kể cả ngành ngân hàng (với đặc điểm kinh doanh tiền và hình thức thì không phải là một công ty) cũng chả duy trì tỷ lệ thấp đến 7% như thế này.

Ngoài việc tham chiếu đến số liệu thống kê về Tỷ số Nợ trung bình ngành, người điều hành cũng cần quan tâm đến quan điểm của những người cấp vốn, ví dụ ngân hàng. Nhiều ngân hàng thường cho rằng nhiều ngành nghề nên duy trì Tỷ số nợ dưới mức 60% hoặc 70%.

Kết luận:

Cơ cấu vốn là vấn đề dài hạn của công ty. Khi kinh doanh thuận lợi, vay nợ nhiều có thể làm công ty lãi nhiều hơn. Khi kinh doanh thua lỗ, vay nợ nhiều làm công ty càng thua lỗ nhiều hơn.

Để biết công ty mình có vay nhiều quá hay không, người điều hành nên xem xét Tỷ số thanh toán lãi vay và Tỷ số Nợ của công ty mình. 

Dương Hải - Chủ tịch Hội đồng chuyên môn
VCFO
Trở về trang trước
Email bài này In bài Lưu để đọc sau
Các tin khác
47th IAFEI World Congress
Tập đoàn AsiaInvest hỗ trợ tổ chức thành công “Diễn đàn CFO Việt Nam 2016”
Hơn 300 đại biểu dự Diễn đàn CFO Việt Nam 2016
CIMA VÀ AICPA LIÊN DOANH THÀNH LẬP HIỆP HỘI TOÀN CẦU MỚI
Diễn đàn CFO Việt Nam 2015: Cơ hội chia sẻ về quản trị tài chính - tiền tệ
RỦI RO TRONG QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP – CHUYỆN KHÔNG CỦA RIÊNG AI
Câu lạc bộ Giám đốc Tài chính Việt nam hợp tác cùng Hiệp hội Kế toán quản trị công chứng Anh quốc
Diễn đàn CFO Việt Nam 2014 - chia sẻ nhiều kinh nghiệm quản trị doanh nghiệp
Khi nào Doanh nghiệp có thể “quẳng gánh lo” về thủ tục hành chính?
Trưởng đại diện ACCA Việt Nam: "Tôi tự hào về sự thành công của các hội viên ACCA"


Bản quyền thuộc về CFO Việt Nam
Email: contact@cfo.vn
Powered by WinWin., Jsc

Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Hoạt động | Diễn đàn | Kiến thức | Đăng ký | Liên hệ